اولین رنگهایی که بشر اولیه شناخت سیاه و سفید بود ، شب و روز یا به عبارت دیگر آبی تیره در شب و زرد روشن در روز بود.
پس از آشنا شدنش با رنگ ها به مرور به نقاشی های روی دیوار غارها که خود ترسیم کرده بود رنگ داد و تهیه رنگ جای خود را در این بین، در زندگی بشر باز کرد.
بشر بدوی مانند انسانهای امروزی ابزار و زیور آلات خود را با رنگ ها آراست و هر گاه به میدان جنگ می رفت، خود را با لباسهای جنگی الوان زینت میداد تا حیرت و وحشت در دل دشمن ایجاد کند.
او مواد اولیه رنگ ها را از مواد طبیعی تهیه می کرد اما بعدها رنگرزی به عنوان شغلی برای انسان اهمیت پیدا کرد .
در تمام ادوار تاریخ بشری انسان خود را با رنگ همراه کرده است . البته در این میان ایرانیان، مصریان و یونانیان، بیشتر از همه اقوام درخشیده اند و در استفاده از رنگها تبحر خاصی داشته اند.
این گونه می توان نتیجه گرفت که در جهان هستی هیچ شی و موجودی بدون تاثیر از رنگ وجود ندارد و یکی از ادوات خلقت تاثیر رنگ آن می باشد.
بر اساس یافته های علمی اشکال و نقاشیها در غارها که توسط رنگهای بدست آمده از آخرا، و اکسیدهای هماتیت و مگنتیت کشیده شده اند به چهل هزار سال قبل و به دوران انسانهای هموساپینس باز می گردد.
نقاشیهای کهن در درنادای مصر که برای سالیان متمادی بدون حفاظ و در معرض هوا بوده است، یک پدیده درخشان اثر برلینسی میباشد که هنوز هم به همان روشنی ۲۰۰۰ سال قبل است.
مصریها رنگهایشان را بامادهای صمغ مانند، ترکیب می کردند و هر یک را به صورت جداگانه بر روی سطح اعمال می کردند بدون اینکه ذرهای باهم مخلوط گردند. آنها از ۶ رنگ سفید، سیاه، قرمز، آبی، زرد و سبز استفاده می نمودند.
اولین کاربرد واقعی و کاملا عملی رنگ را می توان در ساختن کشتی نوح مربوط دانست که برای جلوگیری از نفوذ آب و پوسیدگی آن از مواد رنگی استفاده شده بود. بعدها از مواد رنگی برای حفاظت چوب از پوسیدگی در بناهای چوبی و زمانی که استفاده از وسایل آهنی متداول شد. برای جلوگیری از زنگ زدن آنها استفاده می شد. تئوگیمبل نویسنده مشهور در قسمتی از کتابش به نام "شکل، صوت، رنگ و شفا این چنین می گوید: در آغاز پیدایش ،ظلمات حکمفرما بود و از این ظلمات نور سربرآورد.
نور و تاریکی، رقص آفرینش را به پایکوبی برخاستند و بدین گونه رنگهای طیف متولد گردیدند.
تا اوایل قرن هیجدهم میلادی رنگ کردن اشیاء بیشتر جنبه هنری و تشریفاتی داشته و نقاشی با الهام از طبیعت صورت می گرفته است. يوهانس اتین در کتاب خود بنامه "هنر رنگ“ که در سال ۱۹۶۱ میلادی در آلمان به چاپ رسیده، نوشته است: رنگ همه مواهب خود را به همه تقدیم می کند ولی رموز نهان تر خود را فقط برای شیفتگان واقعی مکشوف می سازد و تنها کسانی که عاشق رنگ هستند می توانند زیبایی و کیفیت ذاتی آن را درک نمایند.
واژه رنگ مترادف کلمه انگلیسی Hue یا Colour، پدیده ای است فیزیکی که در اثر تابش و رفتار انعکاسی نور در برابر چشم ناظر، ظاهر می شود و پدیده ای است عینی و روانی. اما واژه رنگ مترادف با pigment و colorant به معنی رنگدانه و رنگدهنده است که ارتباط با خواص فیزیکی و شیمایی مولکول های رنگدار دارد و ماهیت رنگ را مورد بررسی قرار می دهد.
امروزه مسلم گردیده که رنگ همانند نور دارای سرعت، طول موج، حالات ارتعاشی و تداخلی و خاصیت موجی است و اثر ذهنی و روانی در ارتباط با مغز و قوه بینایی دارد و می تواند به اشیاء بعد و جسمیت ببخشد.
به گفته تاریخ دانان مصریان قدیم اولین سازندگان رنگ در جهان شناخته شده اند و رنگرزی برای اولین بار در چین حدود ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد آغاز شد. رنگ های دارای صفات فام، درخشندگی و اشباع هستند.
رنگ های اصلی در واقع نام های اولیه هستند که شامل زرد، قرمز و آبی میشوند و از ترکیب آنها نامهای ثانویه بدست می آید. درخشندگی، درجه تیرگی و روشنی را مشخص می سازد.
بیشترین درخشندگی متعلق به رنگ زرد است و کمترین را بنفش دارد. اشباع میزان خلوص نام آن را مشخص می کند. در طبیعت خلوص رنگی به ندرت وجود دارد.
نقاشان در گذشته بسیاری از تأثیرات رنگ را بدون آگاهی درست از آن به کار می بردند. ولی با مطرح شدن نظریه های رنگ، راه حل های تازه ای در باب حجم، نور، فضا و حرکت در اختیار نقاشان قرار گرفت.
رنگ هایی که بیشتر در کشورهای جهان سوم و در حال توسعه استفاده می شوند، در کشورهای پیشرفته از چرخه استفاده خارج شده اند زیرا در آنها، اکسید سرب که سرطان زاییش توسط دانشمندان ثابت شده، به کار فته است.