رزین های طبیعی به خودی خود دو دسته اند ، رزی نهای طبیعی گیاهی و رزین های طبیعی جانوری . برخی از رزین های گیاهی عبارتند از صمغ انواع درختان (مثل انواع کاجها – درخت توسکا ، درخت سکویا – درختان گردو – بادام وتمام درختان میوه و …) ، شیره بعضی از گل و گیاهان ، پوره شده بعضی از میوه جات شیرین و چسبنده و … .
رزین های جانوری بیشتر ازموجودات خشکی زی ( جاندارانی که در خشکی ها زندگی میکنند) بدست میان که در زیر چند نمونه رو به اختصار میبینیم.
تقریبا امروزه رزین های طبیعی صرفا مصارف دکوری و باستانشناسی دارن .بیش از ۱۰۰ مدل رزین شیمیایی توی دنیای صنعت مورد استفاده است که بزرگترین دایره مصرف رزین توی صنعت چسب سازی و رنگ سازی هست به این صورت که میشه گفت تمامی رنگ های اطراف ما یجوری توسط یه نوع رزین بوجود اومدن و استفاده ازشون بدون رزین تقریبا غیر ممکنه . برای مثال میشه به انواع مختلفی از جمله رنگ های اکریلیک (ساخته شده از رنگدانه های مختلف بعلاوه رزین بیرنگ اکریلیک و صد البته تعدادی ادتیو های مرتبط) ، رنگ های پلی اورتان (همان رنگ خودرویی که از ترکیب رنگدانه های مختلف بعلاوه رزین پلی اورتان و برخی از افزودنی ها بوجود اومدن) اشاره کرد. انواه رزین بر اساس دسته بندی های متقاوت تقسیم می شوند که در ادامه به بیان آنها پرداخته ایم:
طبیعی: این مواد اشتعال پذیر می باشند ، شفاف هستند و از رنگ زرد تا قهوه ای یافت می گردند. این مواد در ترشحات گیاهی تشکیل می شوند و در حلال های آلی محلول و در آب نامحلول می باشند.
مصنوعی: این مواد خواص فیزیکی نوع طبیعی را دارند اما از نظر شیمیایی با آن ها متفاوت می باشند.
در صنعت مدرن رزین های طبیعی تقریبا به طور کامل با رزین های مصنوعی جایگزین شده اند.
نوع مصنوعی نیز خود به دو دسته تقسیم می شوند:
ترموپلاستیک: با گرما و حرارت خمیری شکل می شوند.
ترموستینگ: این دسته از رزین ها با گرما تحت تاثیر قرار نمی گیرند و نامحلول نمی باشند.
resin ها از جهات مختلفی تقسیم بندی می شوند که یکی از آن ها نحوه ی خشک شدن می باشد. بر این اساس این مواد را به دو دسته ی قابل تبدیل و غیر قابل تبدیل طبقه بندی می نمایند.
در ادامه با انواع این مواد بیشتر آشنا می شویم : رزین
این محصول که با نام دیگر کالیفون نیز شناخته می شود به صورت طبیعی از شیره ی درختان به دست می آید و دارای قیمت پایینی می باشد. فرمول شیمیایی این ماده به صورت C20H30O20 می باشد. قبل از استفاده از این محصول لازم است که کاملا خنثی شود زیرا خاصیت اسیدی دارد. عملیات خنثی سازی اگر در اثر ترکیب روزین با آهک انجام شود ، حاصل کار به نام روزین آهکی شناخته می شود
این عمل اگر با گلیسیرین خنثی سازی گردد منجر به ایجاد صمغ استری می گردد که اگر آن را با پنتا اریتریتول ترکیب کنند ، پنتا رزین پدید می آید. رزین ترکیب شده با آهک موجب پدید آمدن جلا ، دوام و چسبندگی بالا می گردد. با این وجود این محصول از لحاظ خشک شدن و مقاومت در برابر آب و مواد شیمیایی نسبتا ضعیف است.
این محصول با فرمول شیمیایی C3H5(OH)3 می باشد. این ماده که از واکنش روزین با گلیسرول به وجود می آید را می توان اولین رزین سنتزی دانست. صمغ استری تا حدی آهسته تر از روزین ترکیب شده با آهک خشک می گردد، اما ثبات رنگ و مشخصات مقاومتی بهبود یافته تری دارد.این ماده دارای جلای خوب و چسبندگی بالایی می باشد. صمغ استری عدد اسیدی بالاتری نسبت به نیترو سلولز دارد ، در نتیجه در لاک های براق از آن استفاده می نمایند.
وقتی پنتا اریتریتول C(CH2OH)4 الکلی باشد که برای واکنش با روزین به کار رفته باشد، نتیجه ی عمل رزینی به نام پنتارزین می باشد که دارای نقطه ی ذوب بالاتر است و پایداری حرارتی ،رنگ ظاهری و بقای رنگ خوبی دارد و جلای زیادی ایجاد می کند. وقتی این ماده در جلاهایی با روغن های مختلف پخته شود، خواص خشک شوندگی خوب و درجه ی معتدلی از مقاومت در برابر آب و قلیا به دست می آید. مشابه سایر رزین استر ها، پنتارزین چسبندگی خوبی به تمام انواع سطوح دارد.
این رزین ها از قطران زغال سنگ مشتق می شوند و اساسا پلیمرهای سنگین از ترکیبات کمپلکس حلقوی و متراکم کومارون و ایندن هستند. کاملا خنثی بوده و در نتیجه برای رنگ های سطوح آلومینیومی ایده آل هستند. این ماده در برابر عوامل خورنده نظیر آب نمک، اسید های رقیق و آب مقاوم هستند. اما ثبات رنگی ضعیفی دارند و خواص خشک شوندگی و جلای نسبتا خوبی دارند. این ماده قیمت پایینی دارد.
این رزین ها انواع سنتزی(مصنوعی) خالصی هستند که از واکنش فنل با فرمالدئید حاصل می شوند. به طور کلی دو نوع از آن ها وجود دارد.
یک نوع که در روغن پخته می شود و به مقدار زیادی در رنگ های تجاری به کار می رود.
یک نوع که به صورت حل شده در یک حلال به فروش رسیده و به همان شکل و یا به شکل پخته مصرف می شود.
نوع اول به خاطر مقاومت در برابر آب و دوام عالی اش برای جلاها یا رنگ های خارجی ، کف، ایوان، عرشه کشتی و لوازم زیر دریا ایده آل است. از آنجا که مقاومت خوبی هم در برابر مواد شیمیایی، قلیا ها و الکل دارد می توان آن را برای مبلمان، سدها، پاسیو ها و کاربرد های مشابه مصرف کرد. در بعضی موارد چسبندگی آن ضعیف است. نوع حلالی آن ، در اثر حرارت فعال می شود و اگر درست پخته شود شدیدا سخت و در برابر مواد شیمیایی بسیار مقاوم خواهد بود. همچنین این محصول برای آستر قوطی ها، لایه ی داخل مخازن و کاربرد های مشابه به کار می رود.تمام محصولات فنلی تمایل به تغییر رنگ و زرد شدن دارند.
این محصول با ترکیب صمغ استر و مواد فنلی خالص به دست می آیند. این مواد دارای مقاومت خوبی در برابر آب ، قلیاها و مواد شیمیایی هستند و به دلیل داشتن صمغ استر دارای چسبندگی خوبی نیز می باشند. این نوع رزین به خوبی خشک شده و درخشندگی زیادی دارد. این محصول ها برای کف، ایوان، عرشه کشی، در ها، و هر سطحی که نیاز به خشک شدن سریع داشته باشد و زرد شدن را بتواند تحمل کند مناسب می باشد.
این رزینها از واکنش انیدرید اسید با یک الکل چند عاملی نظیر گلیسیرین در حضور صمغ روزین و یا صمغ استر به وجود می آید. این ماده با نیترو سلولز سازگار بوده و دارای خواص سمباده خوری خوبی می باشد. و به دلیل همین ویژگی است که رزین های مالئیک برای استفاده در لاک ها مناسب می باشند. این محصول سریع خشک شده و بقای رنگی خوبی دارند. به طوری که می توان از آن ها در پوشش های سفید و زود خشک شونده استفاده نمود. این دسته از رزینها باید همراه با روغن های کوتاه زنجیر استفاده شوند زیرا استفاده از آن ها همراه با روغن های بلند زنجیر تمایل این ماده را به خشک شدن بیشتر می کند.
این محصول از واکنش یک اسید چند عاملی مانند فتالئیک اسید یا انیدرید اسید با یک الکل چند عاملی نظیر گلیسیرین و پنتا اریتریتول به دست می آیند. احتمالا این ماده مهمترین رزین مورد استفاده در رنگ های تجاری و بسیاری از پوشش های صنعتی می باشد. رزین هایی که با درصد بالایی از روغن های خشک شونده اصلاح شده اند معمولا در رنگ های تجارتی به کار می روند و به نام آلکید های بلند روغن یا متوسط روغن خوانده می شوند. آنهایی که با درصد پایین تری از روغن یا با روغن های خشک نشونده اصلاح می شوند در رنگ های صنعتی، رویه های کوره ای و لاک ها به کار می روند و به نام آلکید های کوتاه روغن یا خشک نشونده معروفند.
معمولا هر قدر درصد سهم گلیسیریل فتالات یا سهم رزین بیشتر باشد خشک شدن سریعتر بوده و رویه شکننده تر شده و خواص پخت بهتر می شود. سایر خواص به نوع روغن اصلاح کننده و نوع اسید چند عاملی به کار رفته بستگی دارد.
پوشش های رزین اپوکسی در سه نوع اصلی یافت می شوند
انواع اصلاح شده ی روغنی این محصول معمولا با نام اپوکسی معروف است. خواص آن ها حد واسطی است بین خواص لعاب های مرسوم با کیفیت بالا و خواص پوشش های حفاظتی مقاوم به مواد شیمیایی.
از آنجا که چنین محصولاتی دارای یک روغن خشک شونده (هاردنر) هستند، برای قرار گرفتن در معرض قلیا های قوی مناسب نیستند. سرعت گچی شدن آن ها که مشخصه ی همه ی پوشش های اپوکسی است بالا بوده و کاربرد آن ها بر روی قطعات فولادی در فضای باز محدود می باشد. این پوشش ها در معرض محیط بیرونی گچی می شوند. اما رزینهای جدیدی هم عرضه شده است که مسئله ی گچی شدن را کاهش می دهد. در واقع گچی شدن تنها یک مشکل ظاهری است زیرا وقتی سطح گچی می شود خود گچ سدی در برابر فساد و تخریب بیشتر لایه رنگ خواهد بود. از آنجایی که دما در زمان سخت شدن اپوکسی موثر است ، محدودیت کاربردی محصول را که سازنده تعیین می کند باید در مشخصات بسته بندی ذکر نمود.
استفاده ی معمول این محصول سطوح درونی ساختمان ها است که در معرض دود و پاک کننده های قوی قلیایی نباشد. این ماده در سال های اخیر در کار های تزئینی به وفور مورد استفاده قرار می گیرد و با کمک آن محصولات هنری زیبای رزینی ساخته می شود.
علاوه بر آلکید رزین ها که پلی استر های اصلاح شده با روغن هستند انواع دیگر پلی استر نیز وجود دارد. مثل پلیمرهای پلی استر که دارای رنگی روشن و بقای رنگ خوب، سختی عالی همراه با قابلیت انعطاف خوبی هستند و خیلی خوب به فلزات می چسبند. این رزینها در بسیاری از پوشش های صنعتی که در آن ها خواص فوق مهم است به کار می روند.
رزین های این گروه از پلیمریزاسیون استایرن به وجود می آیند. انواعی از این محصول با نقطه ی ذوب های متنوع که بستگی به درجه ی پلیمریزاسیون دارد یافت می شوند. محصولات پلی استایرن ترموپلاستیک هستند. استفاده ی این نوع رزین ها با نقطه ی ذوب بالا همراه با روغن های خشک شونده، توصیه نمی گردد. زیرا این دو ماده با یکدیگر ناسازگارند. اما با پلیمرهایی دارای نقطه ی ذوب پایین تر تا حدی سازگار می باشند. این محصول دارای مقاومت الکتریکی بالا، استحکام لایه خوب، مقاومت بالا در برابر رطوبت و قابلیت انعطاف خوبی پس از ترکیب با روغن ها یا نرم کننده ها می باشد. استفاده از این محصول در جلاهای عایق کننده ، کاغذ نم ناپذیر و کاربرد های مشابه مفید می باشد
این رزین های ترموپلاستیک از پلیمریزاسیون استر های آکریلیک و متاکریلیک به دست می آیند می توانند با ملامین، الکید، آکریل آمید و غیره ترکیب شده و سیستم هایی ایجاد کنند که پس از پخت فیلمی با مقاومت بسیار خوب در برابر آب، اسید ها، قلیا ها، مواد شیمیایی و سایر خورنده ها از خود نشان دهند. این محصول مصرف زیادی در پوشش انواع وسایل ، قوطی های حلبی و قطعات خودرو و تمام انواع فلزات پیدا کرده است.
به عنوان مثال اگر از متانول جهت استری کردن اسید متاکریلیک استفاده شود ایجاد پلی متیل متا کریلات خواهد نمود (PAM) این ماده در کشور آمریکا تحت عنوان پلکسی گلاس شناخته می شود.
این محصول پلیمری حاصل از سیلوکسان های آلی، دارای خواص مقاومت شیمیایی بسیار خوب همراه با مقاومت حرارتی بالا می باشند. قیمت آن ها بالا بوده و به همین دلیل معمولا آن ها را به خاطر خواص مقاومت شیمیایی شان مصرف نمی کنند زیرا این خواص را رزین های ارزان تر نیز دارند. کاربرد عمده ی این رزین ها به خاطر خواص مقاومت حرارتی و الکتریکی بالای آن ها نسبت به سایر رزین ها می باشد. این محصول اگر با آلکید ها کوپلیمر شوند قیمت پایین تری داشته و در ضمن برخی از خواص مهم خود را حفظ می کنند.
امروزه سه دسته ی کلی از محمل ها یا رزین های اورتان در دسترس است.
نوع اول و دوم دارای گروه های ایزوسیانات واکنش نداده ای هستند که برای سخت شدن نهایی در پوشش در دسترس می باشند. در مورد اول برای کاتالیز کردن واکنش پیوند عرضی از یک آمین استفاده می شود و حاصل این واکنش یک لایه ی سخت و نامحلول است. در مورد دوم رطوبت هوا به عنوان یک عامل پیوند عرضی عمل می کند.
از طرف دیگر روغن ها و آلکید های اورتان مانند آلکید ها و روغن ها از طریق اکسیداسیون سخت می شوند و نیاز به خشک کننده ها یا کاتالیزور های خشک کننده دارند. با این وجود عمل سخت شدن به سرعت اتفاق می افتد، و لایه حاصله بسیار سخت و مقاوم به سایش بوده و نیز دارای مقاومت بهبود یافته ای در مقابل آب و قلیا ها می باشد. در هر حال ثبات رنگ آن کمی ضعیف است. به خاطر مزایایی که روغن ها و آلکید های اورتان دارند از آن ها در پوشش های نهایی مرغوب کف و نیز پوشش های نهایی شفاف روی چوب هایی با کاربرد تزئینی ، به مقدار زیادی استفاده می شود.
اندازه گیری:
با دستکش مقادیر مناسب رزین و هاردنر را با یکدیگر مخلوط کنید ( این مقدار به میزان ضخامت و اندازه جسم، بستگی دارد) می توانید برای اندازه گیری دقیق میزان اختلاط رزین و هاردنر با توجه به اندازه های موجود از این لینک کمک بگیرید. مخلوط ساخته شده را به خوبی مخلوط نمایید تا یک دست شود.
رزین ها به دلیل انعطاف بالایی که در خصوص انتخاب رنگ ، سختی و شکل به مصرف کننده می دهند، امروزه از محبوبیت بالایی در ساخت وسایلی مانند جواهرات دارند که روش ها و ویدئوهای آموزشی آن را می توان در سراسر اینترنت مشاهده کرد.نکته ای که به نظر ضروری می آید ، انتخاب و به کار بردن درست است زیرا رزینهای مختلف برای خشک شدن و شکل گیری مناسب شرایط متفاوتی دارند (برخی توسط هاردنرهایی که همراه با خود محصول ارائه می شوند سخت می شوند ، برخی توسط اشعه فرابنفش و …. ).
یکی از دوره هایی که علاوه بر جذابیت زیاد، امکان کار و استخدام در آن زیاد به چشم می خورد گرایش سازه های چوب و رزین(وودگلس) ، است . آکادمی معماری داخلی آرت کانر با برگزاری کارگاه سازه های چوب و رزین(وودگلس) به افرادی که این دوره را به صورت کامل و موفق بگذرانند و نمونه کار نهایی قابل قبول به اساتید دوره ارائه دهند ، پس از پایان دوره ، مدرک معتبر از وزارت علوم ارائه می دهد تا بتوانند به راحتی وارد بازار کار شوند
✨ قالب بندی سیلیکونی مخصوص زیور آلات .
✨ آموزش ساخت قطعات تزئینی و دکوری با رزین اپوکسی .
✨ آموزش ساخت زیور آلات رزین اپوکسی .
جهت کسب اطلاعات بیشتردر زمینه برگزاری دوره های آموزشی زیورآلات رزینی اپوکسی در آکادمی معماری آرت کانر با ما تماس بگیرید